bale = ja
ma`zerat / bebakhshid = entschuldigung
ßalam = hallo
khoda hafez = auf wiedersehen
khub bekhabi = schlaf gut
shab bekheir = gute nacht
ßigar keshidan = rauchen
lotfan = bitte
merßi = danke
ne mikhoram, merßi = nein danke, ich bin satt (ich esse nicht)
man ßiram = ich bin satt
schoma chand ßaletan aßt? = wie alt sind Sie?
Man xx ßa(a)lam aßt = ich bin xx Jahre alt.
Shoma eßmetan chi aßt? = wie heißen Sie?
Eßm-e man xx aßt. = ich bin xx.


raftan = gehen
amadan = kommen
kardan = tun, machen
dadan = geben
khordan = essen, zu sich nehmen
khabidan = schlafen
raghßidan = tanzen
neweshtan = schreiben
gereftan = nehmen
khandan = lesen0 = ßefr
1 = yek
2 = do
3 = ße
4 = tchahar
5 = pandj
6 = shish
7 = haft
8 = hascht
9 = noh
10 = dah
11 = yazdah
12 = dawazdah
13 = ßizdah
14 = tchahardah
15 = panzdah
16 = shanzdah
17 = hafdah (geschrieben) / auch hawdah (gesprochen)
18 = hadjdah / auch hidjdeh oder hidjadah (gesprochen)
19 = nuzdah / auch nuzeh (gesprochen)
20 = bißt
21 = bißt-o yek
22 = bißt-o do
23 = bißt-o ße
24 = bißt-o tchahar
25 = bißt-o pandj
26 = bißt-o shish
27 = bißt- o haft
28 = bißt- o hascht
29 = bißt- o noh
30 = ßi
40 = chehel (chehel sotun = 40 Säulen)
50 = pandjah
60 = shaßt
70 = haftad
80 = hashtad
90 = nawad
100 =ßad
ich = man
du = to
er/sie = u
wir = ma
ihr (Sie) = shoma
sie = ishan
baba /pedar = Papa / Vater
maman / madar = Mama / Mutter
aßeman = Himmel
zamin = Erde
azad = frei; azadi = Freiheit (Adj. + -i = Substantiv)
eschgh = Liebe
djan = Schatz, lieb
dußt = Freund
doschmaan = Feind
Khorschid = Sonne
Mah = Mond
Khorschid-e man!= meine Sonne! (i.S. ohne dich geht es nicht!)
Mah-e man! = mein Mond (i.S. du bist sehr hübsch!)
Daftar = Heft
Ketab = Buch
Utu = Bügeleisen
ßibzamini = Kartoffel
parandeh = Vogel

Wochentage:

Schanbeh = Samstag
Yekschanbeh = Sonntag (Ein Tag nach Samstag)
Doschanbeh = Montag
ßeschanbeh = Dienstag
tschaharschanbeh = Mittwoch
pandjschanbeh = Donnerstag
dgomeeh = Freitag

Sonstiges:

Khubi? = geht es Dir gut?
chetori? = wie geht es dir?
khubam (khub haßtam) = gut. (ich bin gut; i.S. mir geht es gut.)
To chetori? = und dir? (und wie geht es dir?)

Zum Thema Einzahl/Mehrzahl:

es gibt nur den unbestimmten Artikel:
entweder mit "-i - Endung" oder mit Zahlwort "YEk"

Zani = eine Frau
Yek zane khub = eine gute Frau
Do mard dar khiaban = zwei Männer auf der Straße

Zahlen

2-stellig:
21: bißt o yek (gesprochen) / bißt wa yek (geschrieben)

3-stellig:
104: (yek)ßad o tschahar
124: (yek)ßad o bißt o tschahar

217: dewißt o hafdah

Hunderterreihe:
100: ßad / yekßad
200: dewißt
300: ßißad
400: tscharßad
500: panßad (ugs.: punßad)
600: scheschßad
700: haftßad
800: haschtßad
900: nohßad
1000: hezar / yekhezar

Farben Monate Jahreszeiten
Farbe = rang
weiß = ßefid
schwarz = ßiah, meschki
grau = khakestari, tusi
blau = abi (Himmel-, Hellblau)
dunkelblau = ßormeh i
grün = ßabz
türkis = firuze
gelb = zard
rot = ghermez, ßorkh
orange = narandji
lila = arghawani
pink = ßurati
braun = ghahweh i
Monate
1. Farwardin (ab 21. März)
2. Ordibehescht
3. Khordad
4. Tir
5. Mordad
6. Schahriwar
7. Mehr (Schulbeginn)
8. Aban
9. Azar
10. Daey
11. Bahman
12. Esfand
Frühling = Bahar
Sommer = Tabestan
Herbst = Paiiz
Winter = Zemestan

Essen und Trinken

bitter = talkh
salzig = namaki zu sehr salzig = schur
süß = schirin
sauer = torsch
scharf = tond, tiz
dick = tschagh
dünn = laghar
Butter = kareh
Essen, Speisen = khorak, ghaza
Ei = tokhm-e morgh
Fett, Öl = roughan
Fisch = mahi
Geruch = bu
Käse = panir
Honig = aßal
Pfeffer = felfel
Salz = namak
Senf = khardal

satt, Knoblauch = ßir
Marmelade = morabba
Würfelzucker = ghand
Zucker = schekar
Gabel = tschangal
Löffel = ghaschogh
Messer = kard, tschaghu
Frühstück = ßobhaneh, naschtaii
Mittagessen = nahar
Diät = rezhim ( "zh" = gesprochen zw. "dj" & "g" )
Gewicht = wazn
Teller = boschghab
Tasse = fendjan / eßtekan
Glas = liwan, gilaß
Teekanne = ghuri
Wasserkanne = ketri
Kochtopf = ghablameh, dig

Himmelsrichtungen
Richtung = djahat

Norden schomal
Süden djonub
Westen gharb
Osten schargh
Nordwest schomal e gharb-i
Nordost schomal e schargh-i
Südwest djonub e gharb-i
Südost djonub e schargh-i

Wortschatz
Familie

Khanewade Familie Baba Papa
Khischawand Verwandtschaft Madar Mutter
Baradar Bruder Madar bozorg Großmutter
Khahar Schwester Pedar bozorg Großvater
Shouhar Ehemann Peßar amme Cousin (Sohn der Schwester des Vaters)
Zan Ehefrau Dokhtar amme Cousine (Tochter der Schwester des Vaters)
Khale Tante (Schwester der Mutter) Peßar khale Cousin (Sohn der Schwester der Mutter)
Ammeh Tante (Schwester des Vaters) Dokhtar khale Cousine (Tochter der Schwester der Mutter)
Dayi Onkel (Bruder der Mutter) Peßar baradar Neffe (Sohn des Bruders)
Amu Onkel (Bruder des Vaters) Peßar khahar Neffe (Sohn der Schwester)
Aruß Braut Dokhtar khahar Nichte (Tochter der Schwester)
Damed Bräutigam Dokhtar baradar Nichte (Tochter des Bruders)
Peßar Sohn, Junge Madar schouhar Schwiegermutter (Mutter des Mannes)
Dokhtar Tochter, Mädchen Pedar schouhar Schwiegervater (Vater des Mannes)
batschtsche Kind, Nachwuchs Madarzan Schwiegermutter (Mutter der Frau)
pedar Vater Pedarzan Schwiegervater (Vater der Frau)
       


Wortschatz
Essen & Trinken

Zardalu Aprikose Gilas Kirsche (, Glas)
Mouz Banane ßir Knoblauch (, satt)
Golabi Birne Kahu Kopfsalat
Hendawaneh Wassermelone Zeytun Olive
Khorma Dattel Djafari Petersilie
Schewid Dill Holu Pfirsich
Baßtani Speiseeis Alu Pflaume
Yakh Eis, sehr kalt Ghartsch Pilz
Nokhod Erbse Beh Quitte
Andjir Feige Torobtsche Radieschen
ßabzi Gemüse Berendj Reis
Khiar Gurke garm warm
dagh heiß Angur Weintraube
Kharbuze Honigmelone Limu Zitrone
ßard kalt Piyaz Zwiebel
 

Wortschatz - Übernachten

hammam Bad ghofl Schloss
balkon Balkon kaßif schmutzig
djaru(b) Besen komod Schrank
takht Bett lif Schwamm
malafe Bettuch ßabun Seife
takht do nafareh Doppelbett gard staub
tabaghe Etage ßandali Stuhl
aßanßor Fahrstuhl miz Tisch
pandjare Fenster pelle Treppe
atasch Feuer anaam Trinkgeld
lamp Glühbirne tualet Toilette
houle Handtuch panke Ventilator
schane / schune Kamm manzel Wohnung, Haus
pischkhedmat Kellner(in) meßwak Zahnbürste
tscheragh Lampe tschakme Stiefel
tamiz / pak sauber   ;O)))
 

darbareh: über
keschwar: Land
bein: zwischen
daradje h: Grad, Thermometer
arz: Breite
tul: Länge
gharar gereftan: liegen, sich befinden
taghriban: ungefähr
pandj bar: 5mal
bozorgtar: größer
daria: Meer, See
khalidj: Golf
gheßmat: Teil, Abschnitt, Bruchstück
omdeh: hauptsächlich, wesentlich
kuh: Berg
kuhestan: Gebirge
kuhestani: gebirgig
gholleh: Gipfel
ma´ruf: berühmt
ma´ruftarin: berühmteste( r )
nam: Name
be name...: namens, mit Namen
ertefa´: Höhe
nazdiki: Nähe
paytakht: Hauptstadt
ahl, ahali: der Einwohner, die Einwohner
nafar: Person, Individuum
ruye-ham rafteh: zusammengenommen, insgesamt
djam´iat: Bevölkerung
takhmin zadan: schätzen
momken ast ke...: möglich ist, dass..
hala: jetzt, heute
bischtar az: mehr als
hamßayeh: Nachbar
ebarat budan az: bestehen aus
zaban: Sprache, Zunge
farawan, ziad: sehr, viel
harf zadan: sprechen
akßar: Mehrheit, meist
irani, iranian: der Iraner, die IranerInnen
raßmi offiziell, amtlich
wali, amma: aber
mohawerei: umgangssprachlich, idiomatisch
tarikh: Geschichte, Datum, Ära
ßal: Jahr
djomhur( i): Republik
rahbar: Anführer
 

 

© Topiranian.com