baba /pedar = Papa / Vater
maman / madar = Mama / Mutter
aßeman = Himmel
zamin = Erde
azad = frei; azadi = Freiheit (Adj. + -i = Substantiv)
eschgh = Liebe
djan = Schatz, lieb
dußt = Freund
doschmaan = Feind
Khorschid = Sonne
Mah = Mond
Khorschid-e man!= meine Sonne! (i.S. ohne dich geht es nicht!)
Mah-e man! = mein Mond (i.S. du bist sehr hübsch!)
Daftar = Heft
Ketab = Buch
Utu = Bügeleisen
ßibzamini = Kartoffel
parandeh = Vogel

Wochentage:
Schanbeh = Samstag
Yekschanbeh = Sonntag (Ein Tag nach Samstag)
Doschanbeh = Montag
ßeschanbeh = Dienstag
tschaharschanbeh = Mittwoch
pandjschanbeh = Donnerstag
dgomeeh = Freitag

Sonstiges:
Khubi? = geht es Dir
gut?
chetori? = wie geht es dir?
khubam (khub haßtam) = gut. (ich bin gut; i.S. mir geht es gut.)
To chetori? = und dir? (und wie geht es dir?)
Zum Thema
Einzahl/Mehrzahl:
es gibt nur den
unbestimmten Artikel:
entweder mit "-i - Endung" oder mit Zahlwort "YEk"
Zani = eine Frau
Yek zane khub = eine gute Frau
Do mard dar khiaban = zwei Männer auf der Straße

Zahlen
2-stellig:
21: bißt o yek (gesprochen) / bißt wa yek (geschrieben)
3-stellig:
104: (yek)ßad o tschahar
124: (yek)ßad o bißt o tschahar
217: dewißt o hafdah
Hunderterreihe:
100: ßad / yekßad
200: dewißt
300: ßißad
400: tscharßad
500: panßad (ugs.: punßad)
600: scheschßad
700: haftßad
800: haschtßad
900: nohßad
1000: hezar / yekhezar

|
Farben |
Monate |
Jahreszeiten |
Farbe = rang
weiß = ßefid
schwarz = ßiah, meschki
grau = khakestari, tusi
blau = abi (Himmel-, Hellblau)
dunkelblau = ßormeh i
grün = ßabz
türkis = firuze
gelb = zard
rot = ghermez, ßorkh
orange = narandji
lila = arghawani
pink = ßurati
braun = ghahweh i |
Monate
1. Farwardin (ab 21. März)
2. Ordibehescht
3. Khordad
4. Tir
5. Mordad
6. Schahriwar
7. Mehr (Schulbeginn)
8. Aban
9. Azar
10. Daey
11. Bahman
12. Esfand |
Frühling =
Bahar
Sommer = Tabestan
Herbst = Paiiz
Winter = Zemestan |

Essen und Trinken
bitter = talkh
salzig = namaki zu sehr salzig = schur
süß = schirin
sauer = torsch
scharf = tond, tiz
dick = tschagh
dünn = laghar
Butter = kareh
Essen, Speisen = khorak, ghaza
Ei = tokhm-e morgh
Fett, Öl = roughan
Fisch = mahi
Geruch = bu
Käse = panir
Honig = aßal
Pfeffer = felfel
Salz = namak
Senf = khardal

satt, Knoblauch
= ßir
Marmelade = morabba
Würfelzucker = ghand
Zucker = schekar
Gabel = tschangal
Löffel = ghaschogh
Messer = kard, tschaghu
Frühstück = ßobhaneh, naschtaii
Mittagessen = nahar
Diät = rezhim ( "zh" = gesprochen zw. "dj" & "g" )
Gewicht = wazn
Teller = boschghab
Tasse = fendjan / eßtekan
Glas = liwan, gilaß
Teekanne = ghuri
Wasserkanne = ketri
Kochtopf = ghablameh, dig

Himmelsrichtungen
Richtung = djahat
| Norden |
schomal |
| Süden |
djonub |
| Westen |
gharb |
| Osten |
schargh |
| Nordwest |
schomal e
gharb-i |
| Nordost |
schomal e
schargh-i |
| Südwest |
djonub e
gharb-i |
| Südost |
djonub e
schargh-i |

|
Wortschatz
Familie
|
Khanewade |
Familie |
Baba |
Papa |
|
Khischawand |
Verwandtschaft |
Madar |
Mutter |
|
Baradar |
Bruder |
Madar
bozorg |
Großmutter |
| Khahar |
Schwester |
Pedar
bozorg |
Großvater |
|
Shouhar |
Ehemann |
Peßar
amme |
Cousin
(Sohn der Schwester des Vaters) |
| Zan |
Ehefrau |
Dokhtar amme |
Cousine (Tochter der Schwester des Vaters) |
| Khale |
Tante
(Schwester der Mutter) |
Peßar
khale |
Cousin
(Sohn der Schwester der Mutter) |
| Ammeh |
Tante
(Schwester des Vaters) |
Dokhtar khale |
Cousine (Tochter der Schwester der Mutter) |
| Dayi |
Onkel
(Bruder der Mutter) |
Peßar
baradar |
Neffe
(Sohn des Bruders) |
| Amu |
Onkel
(Bruder des Vaters) |
Peßar
khahar |
Neffe
(Sohn der Schwester) |
| Aruß |
Braut |
Dokhtar khahar |
Nichte
(Tochter der Schwester) |
| Damed |
Bräutigam |
Dokhtar baradar |
Nichte
(Tochter des Bruders) |
| Peßar |
Sohn,
Junge |
Madar
schouhar |
Schwiegermutter (Mutter des Mannes) |
|
Dokhtar |
Tochter, Mädchen |
Pedar
schouhar |
Schwiegervater (Vater des Mannes) |
|
batschtsche |
Kind,
Nachwuchs |
Madarzan |
Schwiegermutter (Mutter der Frau) |
| pedar |
Vater |
Pedarzan |
Schwiegervater (Vater der Frau) |
| |
|
|
|

Wortschatz
Essen & Trinken
|
Zardalu |
Aprikose |
Gilas |
Kirsche (, Glas) |
| Mouz |
Banane |
ßir |
Knoblauch (, satt) |
|
Golabi |
Birne |
Kahu |
Kopfsalat |
|
Hendawaneh |
Wassermelone |
Zeytun |
Olive |
| Khorma |
Dattel |
Djafari |
Petersilie |
|
Schewid |
Dill |
Holu |
Pfirsich |
|
Baßtani |
Speiseeis |
Alu |
Pflaume |
| Yakh |
Eis,
sehr kalt |
Ghartsch |
Pilz |
| Nokhod |
Erbse |
Beh |
Quitte |
| Andjir |
Feige |
Torobtsche |
Radieschen |
| ßabzi |
Gemüse |
Berendj |
Reis |
| Khiar |
Gurke |
garm |
warm |
| dagh |
heiß |
Angur |
Weintraube |
|
Kharbuze |
Honigmelone |
Limu |
Zitrone |
| ßard |
kalt |
Piyaz |
Zwiebel |
|

Wortschatz - Übernachten
| hammam |
Bad |
ghofl |
Schloss |
| balkon |
Balkon |
kaßif |
schmutzig |
| djaru(b) |
Besen |
komod |
Schrank |
| takht |
Bett |
lif |
Schwamm |
| malafe |
Bettuch |
ßabun |
Seife |
| takht do nafareh |
Doppelbett |
gard |
staub |
| tabaghe |
Etage |
ßandali |
Stuhl |
| aßanßor |
Fahrstuhl |
miz |
Tisch |
| pandjare |
Fenster |
pelle |
Treppe |
| atasch |
Feuer |
anaam |
Trinkgeld |
| lamp |
Glühbirne |
tualet |
Toilette |
| houle |
Handtuch |
panke |
Ventilator |
| schane / schune |
Kamm |
manzel |
Wohnung, Haus |
| pischkhedmat |
Kellner(in) |
meßwak |
Zahnbürste |
| tscheragh |
Lampe |
tschakme |
Stiefel |
| tamiz / pak |
sauber |
|
;O)))
|

darbareh: über
keschwar: Land
bein: zwischen
daradje h: Grad, Thermometer
arz: Breite
tul: Länge
gharar gereftan: liegen, sich befinden
taghriban: ungefähr
pandj bar: 5mal
bozorgtar: größer
daria: Meer, See
khalidj: Golf
gheßmat: Teil, Abschnitt, Bruchstück
omdeh: hauptsächlich, wesentlich
kuh: Berg
kuhestan: Gebirge
kuhestani: gebirgig
gholleh: Gipfel
ma´ruf: berühmt
ma´ruftarin: berühmteste( r )
nam: Name
be name...: namens, mit Namen
ertefa´: Höhe
nazdiki: Nähe
paytakht: Hauptstadt
ahl, ahali: der Einwohner, die Einwohner
nafar: Person, Individuum
ruye-ham rafteh: zusammengenommen, insgesamt
djam´iat: Bevölkerung
takhmin zadan: schätzen
momken ast ke...: möglich ist, dass..
hala: jetzt, heute
bischtar az: mehr als
hamßayeh: Nachbar
ebarat budan az: bestehen aus
zaban: Sprache, Zunge
farawan, ziad: sehr, viel
harf zadan: sprechen
akßar: Mehrheit, meist
irani, iranian: der Iraner, die IranerInnen
raßmi offiziell, amtlich
wali, amma: aber
mohawerei: umgangssprachlich, idiomatisch
tarikh: Geschichte, Datum, Ära
ßal: Jahr
djomhur( i): Republik
rahbar: Anführer